Đời sống

Nghệ sĩ Tuyết Liên: U80 chưa gọi là già

Ở tuổi 77, nghệ sĩ Tuyết Liên quây quần bên con cháu, tích cực đóng phim để tìm niềm vui diễn xuất, kiếm thêm thu nhập.

Gắn liền với hình ảnh bà mẹ nông dân trong những bộ phim lấy đề tài làng quê nhưng ngoài đời, nghệ sĩ Tuyết Liên lại là một phụ nữ. quê gốc ở Hà Nội, sinh trưởng trong một gia đình khá giả. Cô nói năng dí dỏm, vô tư, khác hẳn với vẻ u uất của những nhân vật “chồng chết, con chết, nghèo, câm, đần” như cô liệt kê về vai diễn của mình.

Mới đây, trở lại màn ảnh nhỏ với phim Giao tiếp trong ngõ hẹp, cô ấy có nhiều niềm vui hơn. Tham dự buổi giới thiệu tác phẩm hồi đầu tháng 9, Tuyết Liên diện áo dài, trang điểm kỹ lưỡng và hào hứng “đóng nhiều phim nhưng chưa bao giờ đi họp báo”. Khi thấy bà về, cả xóm chạy ra xem, vây quanh hỏi: “Có phải bà Liên không? Sao hôm nay bà đẹp thế, không chịu ăn mặc hàng ngày”. Cô cũng cho biết, nam thanh niên ở tiệm cắt tóc đã kéo cô vào trong nhà, yêu cầu chụp vài bức ảnh chân dung. Tác phẩm mới phát sóng một tập, hàng xóm liên tục tìm nghệ sĩ để kể về bà mẹ chồng ghê gớm, nhẫn tâm.

Nghệ sĩ Tuyết Liên đóng vai bà Thập trong phim “Ngõ hẹp”, đánh dấu sự trở lại phim truyền hình sau 8 năm. Video: VFC

Việc sản xuất và phát hành phim theo kiểu cuốn chiếu, cô vẫn kín lịch quay, có khi chỉ ở nhà được một ngày. Nhân vật có nhiều cảnh nhảy múa, quát mắng con cháu, lời thoại dài và dày đặc khiến nghệ sĩ sụt vài cân sau một tháng. Nhìn cô đảm nhận vai diễn, đạo diễn Trịnh Lê Phong trêu: “Anh ấy cũng hùng hồn, làm bài này cũng hỗn xược quá”. Cô ấy chỉ cười và đồng ý nghỉ vài ngày khi thấy mệt.

Cuộc sống thường ngày của nghệ sĩ Tuyết Liên trôi qua bình yên. Bà sống cùng gia đình con trai trong căn nhà nhỏ ở ngõ Hòa Bình, phố Khâm Thiên, Hà Nội. Ban ngày, con cháu bà đi học, đi làm, bà ở nhà nghỉ ngơi, tụ tập với hàng xóm. Nam diễn viên sống điều độ, đi ngủ sớm, tập thể dục buổi sáng, ăn ít thịt và nhiều rau để giữ sức khỏe. Nhiều người cho rằng bà chưa bước qua tuổi 70 bởi phong thái nhanh nhẹn, vui vẻ. Cô thường nói đùa: “Sân khấu, không bệnh tật, minh mẫn, kịch bản dài còn nhớ được”.

Nghệ sĩ Tuyết Liên trong buổi họp báo phim Thông gia ngõ hẹp, ngày 9/9 tại Hà Nội.  Ảnh: VFC

Nghệ sĩ Tuyết Liên trong buổi họp báo phim “Qua ngõ hẹp”, ngày 9/9 tại Hà Nội. Ảnh: VFC

Những năm không đóng phim, cô vẫn góp mặt trong các bộ phim sitcom truyền hình. Thỉnh thoảng, nam diễn viên nhận lời tham gia một số dự án phim của các nhà sản xuất nước ngoài. Gần đây nhất, cô ấy xuất hiện trong Xe tải của bố tôi (Xe tải của bố) của đạo diễn người Brazil, Mauricio Osaki, với nghệ sĩ Trung Anh.

Cách đây vài năm, khi nghệ sĩ Trần Hạnh còn sống, chị và anh đã quay một bộ phim ngắn của đạo diễn Đức. Đội đến tận nhà, không giao kịch bản, đưa ra tình huống nếu một anh Tây bị rắn cắn trong rừng, chị sẽ xử lý như thế nào. Nghệ sĩ thực hiện cảnh sơ cứu khẩn cấp thể hiện tinh thần nhân ái của người phụ nữ Việt Nam được đạo diễn khen ngợi. Đi quay trong hai ngày, cô được trả hai tờ 100 đô la một ngày, một trong những tờ tiền cao nhất đối với một nữ nghệ sĩ.

Có sáu triệu đồng lương hưu, cộng với tiền lương đóng phim, bà sống sung túc, có tiền tiết kiệm, nuôi con cháu. Nghệ sĩ cho rằng, thù lao không quan trọng, không bao giờ mặc cả tiền bạc. Nhiều học sinh không có điều kiện, cô vui vẻ làm giúp các em.

Nghệ sĩ Tuyết Liên vào vai bà Mão trong phim Bão qua làng, 2012. Ảnh: VFC

Tuyết Liên vào vai bà Mão trong phim “Bão qua làng”, năm 2012. Ảnh: VFC

Tuyết Liên chia tay chồng, một mình nuôi con từ nhỏ, không đi bước nữa. Cô cho biết có “cả một biệt đội theo đuổi” nhưng chẳng thích ai, chỉ tập trung làm việc và nuôi con. Cô ấy không coi cuộc hôn nhân tan vỡ là nỗi buồn, chỉ coi đó là bước ngoặt của cuộc đời, bình thản bước qua.

Con trai bà là họa sĩ Doãn Hoàng Kiên. Khi còn nhỏ, anh thường theo mẹ đến đoàn phim và được chọn đóng Chiến dịch trái tim bên phải, Chứng tích của khu rừng cười, Vua rác, Người nổi tiếng … Tuy nhiên, sau đó anh không có duyên với nghiệp diễn, trở thành nghệ sĩ tạo hình.

Tuyết Liên thời niên thiếu, qua những nét vẽ huyền thoại của cha cô.  Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tuyết Liên thời niên thiếu, qua những nét vẽ huyền thoại của cha cô. Hình ảnh: Nhân vật được cung cấp

Người nghệ sĩ chiêm nghiệm về cuộc đời, sự nghiệp của mình thật may mắn. Năm 13 tuổi, nghe tin đoàn văn công tuyển sinh, thấy con thích hát, bố mẹ giục làm đơn xin NSND Phạm Thị Thành cho con về Nhà hát kịch Việt Nam.

Về kịch, Tuyết Liên “như cá gặp nước”. Cô đóng nhiều dạng vai trên sân khấu nhưng thừa nhận có duyên với điện ảnh hơn cả. Cô hào hứng kể về những vai diễn đáng nhớ, những cảnh “lên đồng”, thót tim.

Vào vai người mẹ điên trong bộ phim ngắn của sinh viên trường nghệ thuật, cô ấy đã đi quay hai ngày ở một khung cảnh thung lũng, vào giữa mùa đông. Đoàn phim thuê bồn chứa nước từ trên cao xuống để tạo mưa. Ở tầng dưới, cô ấy lăn lộn, nhảy múa và la hét trong nhiều giờ trong cái lạnh kinh hoàng. Ở một phân cảnh khác, nhân vật lội qua suối để vớt một con búp bê trôi nổi, vì nghĩ rằng đó là một đứa trẻ bị thất lạc. Cô xõa tóc và ngụp lặn dưới làn nước âm u. Vì phải quay nhiều lần nên mỗi lần đi quay, cô đều đứng bên đống lửa hong khô quần áo để không cử người đi quay. Sau khi quay xong, khi về đến nhà, đầu gối của cô bị sưng tấy và phải chống gậy đi lại. Đóng phim xong, đạo diễn đến nhà, gửi cho cô hai triệu đồng, nói: “Em cảm ơn anh. Người phán xử mời được anh, diễn được như vậy là may rồi, cho điểm tuyệt đối”.

Quay phim Nhật thực làng Hạ, Tuyết Liên vào vai một người mẹ cuống cuồng đi tìm con khi nghe tin anh đánh nhau với một kẻ lạ mặt. Cảnh chạy từ trên đê xuống, cô đi chân trần, dẫm phải nhiều gốc cây sắc nhọn bị chặt khiến máu chảy liên tục. Có phim Bão qua làng, Cô mặc áo chắn gió và quay phim trong thời tiết 12 độ C, đồng thời ngủ cùng đoàn phim gần chuồng lợn. Trong Mười ba cầu cảng, Nghệ sĩ hóa thân một bà già có con bị nhiễm chất độc da cam, liên tục mất hết cháu này đến cháu khác. Những cảnh tâm lý nặng nề, thể hiện sự mất mát của người mẹ khiến khán giả xúc động, giúp cô giành được Bông sen vàng cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất năm 2010.

Tuổi U80, nam diễn viên không mấy bận tâm vì chưa có danh hiệu. Cô từng có đủ huy chương theo tiêu chuẩn xét tuyển, nhưng ngại nộp hồ sơ. Đôi khi, được nhiều người gọi với cái tên NSND, chị hóm hỉnh: “Nói thêm lời riêng, tôi cũng chỉ là nghệ sĩ nhân dân, được khán giả nhớ mặt, biết tên là tôi vui rồi”.

Hà Thu

Leave a Reply

Your email address will not be published.