Đời sống

Nhật ký của nữ sĩ Xuân Quỳnh

Cuốn “Phía dưới là trời xanh còn mãi” có đoạn nhật ký của Xuân Quỳnh ghi lại những khó khăn, tiếc nuối khi mang thai.

Cuốn sách do Lưu Khánh Thơ – em gái Lưu Quang Vũ – biên soạn và được công ty Nhã Nam phát hành nhân dịp sinh nhật lần thứ 80 của Xuân Quỳnh (6/10/1942 – 6/10/2022). VnExpress Trích đoạn nốt nhạc của nữ ca sĩ khi mang thai đứa con đầu lòng với người chồng đầu tiên – nghệ sĩ violin Lưu Tuấn.

9/10/1965

Tôi đến nhận một công việc ở tờ báo Mỹ thuậtTôi cảm thấy buồn, tủi thân và lo lắng cho sự nghiệp của mình lại bấp bênh như trước. Khi tôi đi khám phụ khoa, họ không biết gì vì bụng tôi nhỏ hơn bình thường. Vì tôi quá gầy! Tôi vẫn không thể tin rằng mình có thể có con. Có con là như thế nào, tôi không thể tưởng tượng được …

1/11/1965

Hãy đến gặp bác sĩ phụ khoa một lần nữa. Họ nói rằng cô ấy đã mang thai ba tháng. Họ đã tiêm cho tôi một loại vắc-xin lao cho một đứa trẻ. Và lấy máu ở đầu ngón tay để kiểm tra. Đó là nỗi đau thể xác đầu tiên mà tôi phải chịu đựng thay cho con mình. Tôi vẫn buồn nôn, không ăn được nhiều.

2/12/1965

Ngày qua ngày, thai nhi đạp mạnh hơn. Đêm qua nó đá mạnh quá tôi không ngủ được. Mệt nhưng tôi thấy vui hơn. Niềm vui của tôi mỗi buổi tối là đặt tay lên bụng và nghe nó đá. Bất cứ khi nào nó không đá, tôi nhớ nó rất nhiều.

Ồ! Thật kỳ diệu! Tôi sắp tạo ra một con người, người đó lại thuộc về tôi – nó ở trong bụng tôi. Nó đã di chuyển. Tôi đã bắt đầu cảm thấy yêu thích nó, mặc dù cảm giác vẫn chưa rõ ràng. Tôi chỉ lo con tôi sinh ra trong thời chiến này có biết chịu đựng tiếng máy bay, bom đạn không. Không sao đâu. Chà, nó nhỏ quá! Và tôi không chăm sóc bản thân.

26/12/2965

Buồn và nhớ bạn lắm Tuấn ơi. Chắc tôi nghĩ đến anh thế này thì con anh cũng sẽ giống anh Tuấn. Nhưng tôi hy vọng nó sẽ giống mắt của tôi, và thậm chí tốt hơn giống như cha của nó. Bố anh ấy sẽ rất vui.

Ôi con ơi, con đã xa mẹ từ những ngày còn mang thai. Khi lớn lên, tôi sẽ nói với mọi người rằng “ngày xưa mẹ tôi khổ nhiều lắm. Mẹ tôi luôn phải sống trong cảnh ly tán chứ không được đoàn tụ”. Trong những ngày mang thai này, mẹ phải cố gắng kìm nén nỗi buồn để không ảnh hưởng đến em bé, lo lắng chuyện khác cho đỡ đau.

Xuân Quỳnh trong lễ phục chính thức vào tháng 7 năm 1961. Hình ảnh: Gia đình cung cấp

23/4/1966

Tính đến hôm nay, tôi đã mang thai được chín tháng năm ngày. Chiều cao bụng đo được 32 phân mà vẫn chưa đẻ. Các chị – em ai cũng bảo sinh thường sớm hơn dự sinh. Nhưng tôi là mãi mãi. Buồn quá, đã mười ngày rồi. Nghĩ lại tôi còn thấy mệt và buồn hơn cả chuyện sinh nở. Chỉ loanh quanh với những việc lặt vặt không đâu vào đâu, sách báo không đọc được, không tiếp xúc với ai, chỉ ở nhà với mẹ chồng. Da khô và xỉn màu. Tôi nói đùa với Tú là bây giờ hai “bà cô” với nhau rồi. Nhưng tôi thấy mẹ trẻ hơn tôi. Ngây thơ và hồn nhiên hơn. Người tuổi Mão ghen tị với người tuổi Mão vì anh ta cũng tích cực trong công việc phụ nữ.

Và tôi không ghen tuông, không đua đòi. Tâm hồn như chết đi một nửa, sáng tác không nghĩ được gì, học không học. Thời gian trôi qua một cách vô vị và kinh khủng. Mỗi lần nghĩ đến Tuấn, thương Tuấn, đặt niềm hy vọng vào đứa con sắp chào đời, tôi biết mình vẫn còn sống. Sờ bụng, nghe con đạp, tôi biết mình vẫn còn chút vui sướng.

Suy sụp đến mức không còn sợ chết. Cách đây vài ngày, máy bay Mỹ đã đến Hà Nội. Khi nghe tin bắn, tôi buồn bã, bỏ chạy và trốn. Ở dưới nhà, tôi vào cửa hàng mua năm bánh xà phòng cho con. Ra đến cổng, tôi chợt thấy buồn vô cùng. Lúc đó tôi nghĩ: Bây giờ anh ấy đang ở đâu? Trong khi tôi chuẩn bị sinh thì tình hình Hà Nội căng thẳng quá, không có anh bên cạnh. Tất nhiên tôi cảm thấy rất tiếc! Độ này mất ngủ triền miên vì bé đạp nhiều quá. Như thế này không biết có sinh con được không?

Hãy nghĩ đến anh Tuấn. Nhưng khi sinh ra tôi không có được niềm hạnh phúc được chăm sóc, không biết mặt mũi. Khi anh ấy quay lại, sẽ rất lạ khi nhìn thấy con trai mình.

25/4/1966

Tính đến hôm nay là chín tháng bảy ngày, chiều cao bụng đo từ thứ 4 tuần trước là 32 phân mà vẫn chưa đẻ – sốt ruột quá. Có người nói bụng còn cao, có người lại nói bụng đã tụt. Không biết làm thế nào. Em mong sớm được biết mặt anh, để anh vui và Tuấn cũng vui. Anh Tuấn dù ở xa nhưng tôi thấy mình sinh con rõ ràng là anh ấy vui hơn.

26/4/1966

Trong khoa sản đèn vẫn sáng nhưng im ắng. Bà cụ bảo tôi vào bàn khám. Cô ấy chưa sinh con, tử cung vẫn đóng. Nhưng sinh con trai.

Sau khi làm xong giấy tờ, bà cụ đưa cho tôi một bộ quần áo bà bầu. Tôi mặc vào và thấy hơi thích, vừa lạ vừa nghĩ: “Chà! Mình sắp có em bé”. Bà nội đưa tôi vào phòng chờ. Tôi không thể ngủ mãi và sau đó thức dậy vào buổi sáng.

28/4/1966

Một chị hỏi tôi: “Khi cần thì nói với ai?”. Đó là khi tôi nghĩ, “Có lẽ tôi sẽ chết”. Tôi khóc: “Thông báo cho mẹ Tuấn ở 96 phố Huế”.

“Mẹ chồng?”. Lúc đó tôi thấy buồn quá, không còn ai cả. Giá như anh Tuấn ở đây, chỉ một lúc thôi. Ngay cả mong muốn vụn vặt bình thường của người chồng là được gần gũi vợ, nhưng giờ không thể thực hiện được!

Họ cạy cửa nhà tôi và cho côn đồ vào, thân tôi càng thêm to. Tôi hôn mê, không hiểu ai đã kéo đứa bé ra. Tôi hét lên một tiếng lạc lõng. Sau đó, tôi nghe thấy tiếng khóc của một đứa trẻ và ai đó nói: “Con trai, nó đẹp quá”.

Chiều 29 tháng 4 năm 1966

Khoảng ba giờ chiều, cô y tá bảo mọi người chuẩn bị quần áo, thay đồ cho các cháu đi đón các cháu và các mẹ đưa. Tôi lấy mũ, tã mới, áo mới của Mai Chi để đưa cho cô ấy. Có lúc, chị thấy chị ôm con lại hỏi: “Con của ai thế này, mẹ nó ăn mặc hở hang quá”.

Tôi thậm chí còn không nhận ra đó là con trai mình. Anh ấy trông đỏm dáng và xấu xí. Tại sao tôi cứ nghĩ rằng con tôi sinh ra phải đẹp? Nhưng khi nhìn chiếc nón và hỏi tên bố thì đúng là con tôi (giường số 30 Lưu Tuấn Anh).

Tôi cảm thấy kỳ lạ khi đó. Con tôi đây. Tôi sinh con thật, tôi sinh con. Đứa trẻ nằm bên cạnh, nó ngọ nguậy. Một sinh vật lạ và sau đó tôi nghe thấy nó kêu lên. Tiếng khóc yếu ớt và đáng thương. Nó không hét và không khóc như những đứa khác mà nó kêu “Ẹ … ơ … ơ … anh”. Nghe thật dễ thương! Giọng nói như ngân nga.

Tiếng kêu mong manh và thân hình nhỏ bé của nó đều phụ thuộc vào tôi.

Xuân Quỳnh và con trai đầu lòng Lưu Tuấn Anh.  Cung cấp ảnh gia đình

Xuân Quỳnh và con trai đầu lòng Lưu Tuấn Anh. Hình ảnh: Gia đình cung cấp

* Còn tiếp

(Trích) Dưới đáy trời xanh là mãi mãi
Công ty Nhã Nam và Nhà xuất bản Hội Nhà văn)

Leave a Reply

Your email address will not be published.